Wie over de Ulebelt loopt, loopt eigenlijk over eeuwenoude grond. Al in de bronstijd werd de omgeving van de Colmschaterenk bewoond. Op het terrein van de Ulebelt zijn sporen gevonden van landbouw die duizenden jaren teruggaat. De hoge dekzandrug waarop de Ulebelt ligt – een enk of belt – was eeuwenlang landbouwgrond. Vierhonderd jaar lang boerde hier de familie Gooiker. Aan hen dankt ook het Gooikerspark zijn naam.
Aan het einde van de twintigste eeuw verandert de omgeving ingrijpend. Deventer groeit en de nieuwe wijk De Vijfhoek wordt gebouwd. Boerderijen verdwijnen en landbouwgrond maakt plaats voor woningen. Eén stuk blijft bewust groen: het huidige Gooikerspark. Ook de boerderij van de laatste boer, Willy Gooiker, verdwijnt in 1991.
Maar juist in die periode ontstaat er een nieuw idee: deze plek moet ruimte bieden aan natuur, milieu en mensen.
Van buurtboerderij naar milieucentrum
Dat idee begon al eerder. Eind jaren zeventig vestigden zich langs het Overijssels Kanaal bewoners in een aantal kraakpanden. Ze richtten het omliggende terrein steeds meer in voor natuur- en milieubeleving. In 1981 ontstond daar de buurtboerderij Colmshoeve.
Met weinig geld, weinig mensen en vooral heel veel enthousiasme groeide de buurtboerderij uit tot een plek waar kinderen en volwassenen konden ontdekken hoe het boerenleven, natuur en milieu met elkaar verbonden zijn. Er werden activiteiten georganiseerd die we vandaag de dag nog steeds herkennen: dieren verzorgen, oogsten, leren over natuur en samen buiten zijn.
De buurtboerderij sloot in 1989, maar het idee bleef leven. In Deventer groeide de behoefte aan een plek waar natuur- en milieueducatie een centrale plaats kreeg. Na jaren van plannen maken en zoeken naar een geschikte locatie viel in 1994 de keuze op het terrein aan de Maatmansweg, midden in het toekomstige Gooikerspark.
Een lege plek vol plannen
In 1997 gingen de eerste bomen en struiken de grond in. Er kwam een natuurpad en een houtwal. Een jaar later werd de eerste steen van het hoofdgebouw gelegd.
En toen moest het eigenlijk allemaal nog beginnen.
Er was een leeg terrein, een gebouw in aanbouw en vooral heel veel ideeën. Geld was er nauwelijks. Voor bijna alles moesten de pioniers sponsors en partners zoeken. Toch kwamen er dieren, tuinen, speelplekken en activiteiten. De eerste schapen arriveerden zelfs voordat er een echte stal was. Toen de eerste lammetjes in de winter werden geboren, gebeurde dat noodgedwongen in een uitgeholde stapel hooibalen, onder een groot zeil.
Op 20 september 1998 opende het Milieucentrum officieel zijn deuren. De staldeuren gingen open, het terras kwam tevoorschijn en kinderen konden spelen. De basis voor de Ulebelt was gelegd.
Steeds meer Ulebelt
In de jaren daarna groeide het terrein én groeide de betekenis van de plek. Er kwamen thematuinen, een bijenstal, ecologische moestuinen, meer dieren en steeds meer activiteiten. Natuur- en milieuorganisaties vonden er een thuis en scholen kwamen naar de Ulebelt voor lessen over natuur, dieren, voeding en duurzaamheid.
Ook ontstond er steeds meer ruimte voor iets anders: spelen, ontdekken en gewoon lekker buiten zijn.
Toen begin jaren 2000 de toekomst van het Milieucentrum onzeker werd, bleek hoe belangrijk de plek inmiddels was voor de buurt. Uit een enquête bleek dat maar liefst 95 procent van de ondervraagden een kinderboerderij wilde. In 2006 kwam het besluit: de kinderboerderij kwam er.
Daarmee kwamen twee werelden samen. De Ulebelt werd een plek waar je niet alleen leert over duurzaamheid, maar die duurzaamheid ook beleeft. Waar je een konijn kunt aaien, een bij van dichtbij kunt bekijken, groenten kunt zien groeien, met water en takken kunt spelen en ondertussen ongemerkt iets leert over de wereld om je heen.
De Ulebelt van nu
Vandaag is de Ulebelt uitgegroeid tot een groene oase van ruim zeven hectare midden in Deventer. De stadsboerderij vormt het groene hart, met dieren, tuinen en volop ruimte om buiten te zijn. Kinderen kunnen spelen in de natuurspeelplekken, bezoekers kunnen rondstruinen door de thematuinen en op het terras even neerstrijken.
Maar de Ulebelt is meer dan een plek om te bezoeken.
We brengen inwoners, organisaties en onderwijs in contact met natuur, dieren en duurzaam leven. Voor basisscholen bieden we lessen, lesmaterialen, schooltuinen en buitenonderwijs. Kinderen leren hier niet alleen uit een boek, maar met hun ogen, handen en voeten midden in de natuur.
Ook volwassenen vinden hier inspiratie en ondersteuning. We helpen inwoners en organisaties om zelf aan de slag te gaan met thema’s als biodiversiteit, klimaat, voedsel en duurzaamheid. En voor mensen met een zorg- of re-integratievraag bieden we waardevolle werkplekken op het terrein.
Duurzaamheid zit bovendien niet alleen in wat we vertellen, maar ook in hoe we werken. De Ulebelt is een duurzame kinderboerderij, met onder meer aandacht voor natuurrijk tuinieren, afvalscheiding, zonnepanelen en het sluiten van kringlopen op het terrein.
Van pioniersplek naar plek voor iedereen
Wat begon met een groep mensen die vonden dat natuur en milieu meer aandacht verdienden, is uitgegroeid tot een plek waar duizenden mensen jaarlijks komen leren, spelen, werken, ontmoeten en genieten.
De Ulebelt is in al die jaren veranderd. Maar de kern is hetzelfde gebleven: mensen laten ervaren dat natuur en duurzaamheid niet iets zijn wat ver weg gebeurt, maar iets waar je zelf onderdeel van bent.
Dat doen we het liefst op een manier die bij de Ulebelt past: praktisch, nieuwsgierig, samen en met beide voeten in de klei.
Want soms begint duurzaam denken gewoon met een nieuwsgierige kleuter die een kip achterna loopt, een kind dat een hut bouwt van takken, een leerling die ontdekt waar zijn eten vandaan komt of een bezoeker die ineens ziet hoeveel leven er in een bloemenrand zit.
Dat is de Ulebelt. Een plek om te ontdekken, te beleven en zelf in beweging te komen.
